Trúverðugar

Trúverðugar is íslenks lýsingarorð sem þýðir traustvekjandi, trúverðug eða áreiðanleg. Það er beygð mynd af orðinu trúverðugur og er notað með nafnorðum í kvennkyn, fleirtölu, til að lýsa t.d. heimildum sem eru trúverðugar. Algengt er að segja: “þessar heimildir eru trúverðugar” eða “trúverðugar staðhæfingar”.

Etymology og tengsl. Orðið byggist á trúnni/trú og verðugur (verðugur). Þannig liggur merkingin í átt að einhverju sem er þess virði trausts eða traustverðugleika. Samhliða orðasambönd eru notuð til að merkja þéttar heimildir eða aðstæður sem eru traustvekjandi, en nafnorðið trúverðugleiki táknar sjálft þennan eiginleika eða gæði.

Notkun og samhengi. Trúverðugar heimildir, trúverðugar staðhæfingar og trúverðugar rannsóknir eru algengar orðasambönd í fræðum, fjölmiðlum og opinberri umræðu. Að meta trúverðugleika heimilda felur oft í sér að skoða höfund, uppruna gagna, aðgengi að tilvísunum, gildandi mælikvarða, óhlutdræfni og stuðning gagna með hlutlægum upplýsingum. Þegar vísað er til vísindarannsókna eða gagna sem bætt eru við samráð eða fjölmiðlaefni, er algengt að nota lýsinguna trúverðug.

Samtök og tengdar hugmyndir. Hugtakið trúverðugleiki (nafnorðið) er grunnstoð í mati á gæðum upplýsinga. Getur líka komið fyrir í gagnrýnni og vísindalegri umræðu þar sem étið er hvort viðkomandi heimildir haldi trausti og gildi. Að lokum er trúverðugar stundum andstæða ótrúverðugra eða óstaðfestra upplýsinga.

See also: trúverðugleiki, heimild, rannsóknir, gagnaöflun.