Transformatorët

Transformatorët janë pajisje elektrike që transferojnë energji nga një qark tek një tjetër pa lidhje elektrike direkte, duke përdorur ndryshimin elektromagnetik. Në një transformator tipik, një bërthamë magnetike përqendron flluksin dhe mban dy vela rrëshitëse: primar dhe sekondar. Raporti tensionit hyrje-dalje përcaktohet nga raporti i kthimeve të telave në primar dhe në sekondar.

Ndërtimi i përgjithshëm përfshin një bërthamë magnetike dhe dy vela rrëshitëse, të realizuara nga bakër ose alumini. Primari dhe sekondari janë të izoluar nga njëri-tjetrin dhe të bashkuar me bërthamën përmes lidhjeve magnetike. Materiali i bërthamës shpesh është çelik i ngjeshur.

Transformatorët klasifikohen sipas qëllimit dhe mënyrës së përdorimit. Transformatorët e fuqisë të rrjetit mund të jenë step-up ose step-down; autotransformatorët përdorin një bërthamë të përbashkët për të ulur ose rritur tensionin; transformatorët izolues sigurojnë izolim elektrik midis hyrjes dhe daljes; ekzistojnë gjithashtu transformatorë audio dhe të tjera të posaçëm.

Karakteristikat kryesore janë efikasiteti i lartë dhe humbjet. Humbjet në bakër vijnë nga rezistenca e telave, ndërsa humbjet në bërthamë shkaktohen nga ndryshimet magnetike. Efikasiteti i transformatorëve të fuqisë moderne zakonisht shkon mbi 95–98%, varësisht nga madhësia dhe ngarkesa. Regjistrimi i tensionit ndryshon me ngarkesën.

Përdorimet përfshijnë distribuimin dhe transmetimin e energjisë në rrjetin elektrik, furnizimin me tension të ndryshëm për pajisje shtëpiake dhe industrie, dhe aplikime të tjera të industrisë elektrike dhe elektronike.

Historik: Principi i transformatorëve u vendos nga Faraday dhe Henry në fund të shekullit të 19-të, me zhvillime të mëtejshme nga Tesla dhe bashkëpunëtorë që çuan në pajisjet moderne të fuqisë dhe izolimit.