Sternwielen

Sternwielen zijn een type voortstuwing voor schepen waarbij een of meer grote paddle-wielen achterop het schip zijn geplaatst. Het wiel draait rond een horizontale as en heeft langs zijn rand meerdere bladbladen. Door water met de bladen naar achteren te duwen, ontstaat voortstuwing. Een sternwiel wordt meestal aangedreven door een motor – historisch vaak een stoommachine – en soms door een verbrandingsmotor of elektrische aandrijving.

In vergelijking met zijzweewielen bevinden sternwielen zich aan de achterste romp en worden ze vaak afgeschermd door een paddelhuis. Deze locatie biedt enkele voordelen, zoals betere werking in ondiep water en minder kans op schade door ijs of bomen. Sternwielen zijn bovendien eenvoudiger te onderhouden in ondiepe rivieren en bij bochtig water, waar een lange zwanenhals-propeller minder geschikt is.

Historisch gezien ontstonden sternwielen in de 19e eeuw en kwamen ze vooral veel voor op binnenlandse rivieren zoals de Mississippi in Noord-Amerika, waar zij passagiers- en handelsvaart mogelijk maakten in ondiepe en kronkelige wateren. Later kwamen ze ook in andere delen van de wereld voor. Met de opkomst van schroefaandrijving en snellere motoren nam het gebruik van sternwielen af voor lange reizen en open zee.

Vandaag zien sternwielen nog sporadisch opduiken in toeristische schepen en museumschepen, waar ze dienen als voorbeeld van historische aandrijving en maritieme techniek.