Skordýr

Skordýr (Insecta) eru fylking dýra í liðdýrum og eru fjölmennasta dýrategundin á jörðinni. Þau hafa venjulega þrískipta líkamsbyggingu með höfuð, bróst og kvið, sex fætur (þrjú fótapar) og oft vængi sem sitja á brósthluta. Exoskeleton þeirra er úr kitíni sem ver líkamann og styður þroska. Skordýr hafa antennur og mismunandi munnparta sem henta til ýmissa fæðuhátta. Þau eru á flestum loftslagsbelti og hafa nýtt sér fjölbreytta lífsform og lífsferla.

Þroskun skordýra skiptist í tveimur meginstefnum: holometabolísk þroskun (egg, larfa, púpa, fullorðinn) og hemimetabolísk þroskun (egg, nimph eða lirfa, fullorðinn). Í holometabolískum tegundum líta lirfur oft mjög ólíkt út frá fullorðnum og þroska þær sig í gegnum púpu. Í hemimetabolískum tegundum líta ungarnir út líkt og minni útgáfur fullorðinna.

Skordýr gegna fjölbreyttum hlutverkum í vistkerfum: pollinering plantna, niðurbrot lífræns efnis, stjórn plágudýra og sem fæðuöfl fyrir mörg dýr. Þær hafa áhrif á vistfræðilega stöðugleika og eru oft lykilþáttur í fjölbreytileika auðlindanna. Sum tegund eru nytjaflokk fyrir landbúnað, en aðrar eru skaðvaldar eða lastaverur.

Það eru talin milljón tegundir skordýra sem hafa verið lýstar, og margar tegundir eru enn ósannaðar. Fjölbreytileiki þeirra felur í sér ótal stærðir, lögun og aðlögun, þar á meðal vængakerfi sem stuðlar að útbreiðslu og æxlun. Skordýr eru einnig mikilvægar rannsóknarefni í líffræði og vistfræði, til dæmis Drosophila melanogaster sem oft er notuð í erfðafræði.