Sertifikatlash

Sertifikatlash — bu mahsulot, xizmat, jarayon yoki boshqaruv tizimini belgilangan standartlar yoki texnik reglamentlarga mos kelishini mustaqil tasdiqlovchi tashkilot tomonidan berilgan sertifikatga erishish jarayoni. Sertifikatlash odatda moslikni tasdiqlash (conformity assessment) keng doirasida ko‘riladi va xalqaro savdo, xavfsizlik, sifat nazorati kabi maqsadlarga xizmat qiladi.

Turli yo‘nalishlar mavjud: mahsulot sertifikatlash — mahsulotning belgilangan talablarga mos kelishini tasdiqlaydi; boshqaruv tizimi sertifikatlash — sifat, ish xavfsizligi, atrof-muhit boshqaruvi kabi tizimlarning me’yorlarga mosligini tasdiqlaydi; xodimlar sertifikatlash — mutaxassislarning bilim va malakasini tasdiqlaydi; jarayon sertifikatlash — ishlab chiqarish yoki xizmat ko‘rsatish jarayonlarining mosligini tekshiradi.

Jarayon odatda quyidagi bosqichlardan iborat: ariza beruvchidan hujjatlar va ma’lumotlarning to‘plami olinadi; hujjatlar tahlil qilinadi, zarur bo‘lsa sinovlar yoki tashqi auditlar o‘tkaziladi; tekshiruvlar natijalariga ko‘ra sertifikat berilishi yoki rad etilishi haqida qaror qabul qilinadi; birinchi sertifikat chiqarilgach, uning amal qilish muddati (odatda 3–5 yil) belgilanadi va doimiy nazorat auditlari orqali yangilanish talab qilinadi.

Mustaqillik va ishonchlilik uchun sertifikatlashtirish tashkilotlari odatda akkreditatsiyaga ega bo‘ladi. Akkreditatsiya milliy yoki xalqaro organlar tomonidan boshqariladi va ISO/IEC 17021 kabi me’yorlar asosida amalga oshiriladi. Bu jarayon tomonidan berilgan sertifikatlar ko‘plab bozorlarda maksimal ishonch hosil qilishga yordam beradi.

Sertifikatlashning foydalari xavfsizlik, sifat, mijoz ishonchi va eksport imkoniyatlarini oshirishga qaratilgan bo‘lib, shu bilan birga uni amalga oshirish uchun munosib resurslar va vaqt talab etadi.