Rannsóknarsamtök

Rannsóknarsamtök eru skipulögð sambönd eða stofnanir sem starfa að kerfisbundinni rannsókn eða greiningu á tilteknum sviðum. Þau geta verið hagnýt eða óhagnaðarsamtök, rannsóknarnet innan háskóla, sjálfstæð rannsóknarstofnun eða ráðgjafarsamtök. Markmiðið er að stuðla að nýrri þekkingu, styðja vísindalega ákvarðanatöku og auka umræðu um mikilvægar spurningar í samfélaginu.

Helstu hlutverk þeirra eru að hanna og framkvæma rannsóknir, safna og greina gögn, miðla niðurstöðum og hvetja til gagnræðna. Þau geta sinnt þverfaglegu samstarfi, veitt þekkingu til opinberra aðila, háskóla og samfélagsmiðla, og starfa á vettvangi stefnumótunar og ákvarðanatöku. Rannsóknarsamtök leggja oft áherslu á gildi einsleitrar vísindalegrar áreiðanleika, gagnsæi og endurskoðunar.

Fjármögun og stefna: Rannsóknarsamtök eru gjarnan rekin sem samtök með stjórnarnefnd, framkvæmdastjóra og starfsfólki. Fjármagn kemur frá opinberum styrkjum, innlendum og erlendum rannsóknarsjóðum, meðlögum, milliliðasamningum og verkefnum. Gæðamál og siðfræði eru mikilvæg, oft með faglegri endurskoðun og samþykktum.

Gerðir og dæmi: Í íslensku samfélagi vísa orðasamböndin oft til háskólarannsóknarnet, óháð rannsóknarsetra eða rannsóknanefnda sem starfa með opinberu eða einkageiranum. Hugtakið er víðtækt og samsvarar á ensku fyrirbærum eins og "research associations" eða "investigative organizations" eftir samhengi. Rannsóknarsamtök sporna að aukinni þekkingu og ábyrgri uppgötvun sem styður ákvarðanir í fjölbreyttum samfélagslegum kontextum.