Postpowanie

Postępowanie to ogólna nazwa dla zorganizowanego ciągu czynności prawnych i formalnych przewidzianych w prawie, których celem jest rozstrzygnięcie sprawy, ustalenie praw i obowiązków stron albo wyegzekwowanie uprawnień. Postępowanie prowadzą uprawnione organy państwowe lub inne podmioty posiadające kompetencje w danej dziedzinie. Termin używany jest w różnych gałęziach prawa, w tym administracyjnym, cywilnym, karnym oraz gospodarczym.

W polskim systemie prawnym wyróżnia się kilka rodzajów postępowań. Postępowanie administracyjne, prowadzone według kodeksu postępowania administracyjnego, obejmuje decyzje administracyjne. Postępowanie cywilne dotyczy rozstrzygania sporów między podmiotami i wydania wyroku w sprawach cywilnych. Postępowanie karne dotyczy ustalenia winy i wymierzenia kary; obejmuje także postępowanie przygotowawcze w fazie dochodzeniowej, a następnie postępowanie sądowe. Istnieją także odrębne postępowania, takie jak egzekucyjne, podatkowe i inne, zależnie od charakteru sprawy.

Przebieg postępowania zwykle zaczyna się od wniesienia wniosku lub zawiadomienia, po czym następuje weryfikacja oraz zgromadzenie dowodów, a następnie rozpatrzenie sprawy na rozprawach (lub w formie pisemnej) i wydanie decyzji, postanowienia albo wyroku. Stronom przysługuje prawo do obrony, równość udziału w postępowaniu oraz możliwość odwołania lub złożenia skargi, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W praktyce postępowanie obejmuje zarówno procedury sądowe, jak i administracyjne, i ma na celu ochronę praw stron oraz praworządność w działaniu państwa. W polskim systemie używane są m.in. Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks postępowania cywilnego i Kodeks postępowania karnego.