Ndëshkimi

Ndëshkimi është akti i imponimit të një mase disiplinore ose penale ndaj një personi ose grupi për shkelje të rregullave ose ligjit. Në praktikë, ai realizohet përmes dënimeve penale (dënim me burg, gjobë, konfiskim), sanksione administrative dhe masash korektuese si shërbim komunitar ose pezullime. Ndëshkimi shërben një varg që përfshin parandalimin e shkeljeve, ripajtimin e shoqërisë me të drejtën dhe, në disa raste, rehabilitimin e të dëmtuarit.

Në thelb, koncepti ndahet në ndëshkime ligjore dhe ndëshkime jo-ligjore ose disiplinore. Ndëshkimet ligjore janë të përshkruara në kodet dhe administrim, ndërsa ndëshkimet disiplinore ndodhin në institucione si shkolla, institucione pune ose organizata, shpesh me qëllim menaxhimin e disiplinës dhe sigurisë. Efektiviteti dhe proporcioni i ndëshkimit janë subjekt diskutimesh arsyetuese dhe të të drejtave të njeriut; masat shpesh duhet të balancojnë përgjegjësinë me të drejtën për një proces të drejtë dhe rehabilitim.

Historikisht, ndëshkimi ka qenë një mekanizëm i rëndësishëm i kontrollit shoqëror, ndërsa në drejtësinë moderne po kultivohet një qasje më të balancuar, me qëllim zvogëlimin e nxjerrjes nga burgu, promovimin e përgjegjshmërisë dhe integrimin e individëve në komunitet përmes drejtësisë restaurative dhe alternativa të tjera të ndëshkimit. Ndëshkimi, pra, mbetet një koncept kompleks dhe i ndryshëm midis kulturave dhe sistemeve juridike.