Mobiliteti

Mobiliteti është gjendja ose kapaciteti për të lëvizur njerëz, mallra dhe shërbime brenda një rrjeti social dhe ekonomik. Në planifikimin urban, mobiliteti përfshin mënyrat dhe kushtet që e bëjnë të mundur qasjen në punë, në shkolla, shërbime dhe aktivitete të tjera. Efikasiteti i mobilitetit lidhet me kohën, kostot dhe energjinë, si dhe me ndikimet mjedisore dhe shëndetësore.

Mobiliteti përfshin dimensione të ndryshme. Mobiliteti fizik përftohet nga lëvizja e njerëzve dhe mallrave në hapësirë, përmes transportit publik dhe privat, këmbësorëve dhe biçikletave. Mobiliteti social dhe ekonomik nënkupton mundësinë për të përmirësuar pozitën sociale dhe qasjen në burime, arsim dhe shërbime përmes vendndodhjes dhe rrjeteve të lëvizjes.

Politikat dhe teknologjive formojnë mobilitetin. Planifikimi i infrastrukturës publike, zhvillimi i transportit publik të qëndrueshëm, rritja e aksesit për këmbësorë dhe biçikleta, dhe zhvillimi i makinave elektrike kontribojnë në një mobilitet më të pastër dhe më të arritshëm. Shërbimet e mobilitetit si MaaS (Mobility as a Service) përpiqen të bashkojnë mënyrat e ndryshme të transportit në një platformë të vetme për udhëtimin. Cilësia më e lartë e qasjes dhe sigurisë, si dhe menaxhimi i trafikut, ndihmojnë në uljen e ndotjes dhe kohëve të udhëtimit.

Sfidat përfshijnë barazinë në qasje, sigurinë, privatësinë dhe ndotjen. Matjet e mobilitetit përdorin tregues si shpërndarja modale e udhëtimeve, aksesueshmërinë për të arritur vendet thelbësore, kohëzgjatjen e udhëtimit dhe besueshmërinë. Politikat e mobilitetit synojnë të rrisin aksesin, të ulë emetimet dhe të kontribuojnë në një të ardhme të qëndrueshme për qytetet dhe komunitetet.