Kronometrik

Kronometrik, Türkçe'de zamanın hassas ölçümüyle ilgili olan veya bu ölçüm yöntemlerini tanımlayan bir sıfattır. Terim genelde ölçüm aletleriyle elde edilen, belirli bir zaman aralığının nicel olarak belirtildiği durumları ifade eder ve sonuçlara belirsizlikler eşlik eder. Kronometrik veriler ve kronometrik yaşlar, olayların veya materyallerin tarihinin sayısal olarak ifade edildiği çalışmalarda kullanılır.

Kelime kökeni olarak kronometri, Yunanca chronos 'zaman' ile metron 'ölçü' köklerinden gelir ve Türkçeye kronometri, kronometrik gibi terimlerle girmiştir. Türkçede kronometri ve kronometrik terimleri, kronolojik (sırasal, zamansal dizilimle ilgili) kavramlardan ayrıştırılır; kronometrik daha çok ölçümün nicel sonuçlarını ve belirsizliklerini vurgular.

Uygulama alanları arasında bilimsel ölçüm ve analizler ön plandadır. Özellikle arkeoloji, jeokronoloji, paleontoloji ve astronomide kronometrik yaşlar veya kronometrik tarihleme (absolute dating) süreçlerine atıfta bulunulur. Radiokarbon, dendrokronoloji, uranyum-törüm vb. kronometrik yöntemler kullanılarak bir materyalin yaşına ilişkin sayısal değerler elde edilir; bu değerler genellikle güven aralıklarıyla sunulur.

Kronometrik ile kronolojik arasındaki fark, zamanın ölçümünü ve nicel yaş sonuçlarını vurgulayan bir yaklaşımı ifade ederken, kronolojik terimi olayların sıralı zaman çizelgesine uyumunu betimler. Kronometrik terimi, literatürde ölçüm sonuçlarını ve tarih bilimiyle ilgili raporları tanımlarken kullanılır.

See also: kronometri, kronometrik veri, kronolojik.