Kringumstæðum

Kringumstæðum er hugtak sem vísir til allra þeirra skilyrða og þátta sem umlykja atvik, ákvörðun eða einstakling og geta haft áhrif á útkomu og túlkun þess. Þær geta verið efnislegar (staðsetning, fjármagn, tækni), félagslegar (menning, samfélagsstaða), tímalegar (tími dags, frestur) eða lagalegar (reglur, réttindi). Með hugtakinu er lögð áhersla á að skilja atburðinn í samhengi við umhverfi sitt og að niðurstaða geti rætst af þessum kringumstæðum.

Notkun kringumstæðna er víðtæk og nýtist í daglegu lífi, í starfi, í siðfræði og í réttarfari. Þegar ákvarðanir eru teknar eða atvik eru metin, er mikilvægt að taka mið af kringumstæðum til að meta réttlæti, ábyrgð og árangur. Sama gjörð getur haft mismunandi merkingu eftir kringumstæðum, til dæmis eftir tímasetningu, staðsetningu eða aðstæðum sem gefa atvikinu samhengi.

Í löggjöf og stefnumótun eru kringumstæður oft grundvallaratriði við mat á réttlæti, ábyrgð og viðeigandi úrlausnum. Sama athæfi getur leitt til mismikillar refsingu eftir aðstæðum, t.d. vegna tímalengdar, alvarleika aðstæðna eða mögulegra skýringar.

Til að meta kringumstæður er gagnlegt að safna gögnum, skoða samhengi atburðarins og vita hvaða staðir, tími, aðilar og markmið skipta máli. Miða að kerfisbundinni nálgun, bera saman með öðrum tilvikum og forðast hugsanabugs sem leiða til ofrockinna niðurstaðna.