Hlutverkaskipting

Hlutverkaskipting, eða aðskilnaður hlutverka, er stjórnunarstefna sem felur í sér að dreifa ábyrgð og vald milli einstaklinga eða hópa til að draga úr líkum á misnotkun eða villa í ferlum. Markmiðið er að enginn einn einstaklingur hafi óþarfa mikið vald eða getuna til að framkvæma allt ferli án eftirlits. Með þessu eru gagnsæi, ábyrgð og réttarleg öryggishlið lögð til grundvallar.

Hugtakið kemur fyrir í mörgum geirum, með áherslu á opinbera stjórnsýslu, fyrirtækjarekstur og upplýsingakerfi. Dæmi eru fjármálakerfi þar sem aðskilin eru hlutverk eins og samþykkt fyrir fjármál, bókun færslu og varðveisla eigna; í hugbúnaðaruppbyggingu og rekstri er oft aðskilinn þroskun, prófun og framleiðsla; og í stjórnunarferlum eru aðgengi og samþykktir teiknað upp til að tryggja réttmæt ferlið.

Helstu atriði í framkvæmd eru: kortlagning lykilferla og ákvörðun hvar hlutverk eiga að liggja; skýr mörk um ábyrgð milli hlutverka; takmörkun á aðgengi og notkun kerfa; þörf fyrir samþykktir sem krefjast fleiri en eins aðila; rekjanleiki með skráningu og eftirliti; og regluleg endurskoðun til að viðhalda réttu skipulagi.

Framkvæmd felur oft í sér greiningu á mikilvægustu ferlum, skilgreiningu hlutverkaleiða og ábyrgða, innleiðingu stjórntækja eins og tveggja aðila reglu, aukin aðgangsstýring, og stöðuga yfirferð. Ávinningur felst í auknu öryggi, minni líkum á svikum og betri samræmi við reglur, en áskoranir geta verið aukinn kostnaður, flækja í rekstri og þörf fyrir stöðuga menningarbreytingu og endurskoðun.