Geðlægð

Geðlægð er geðröskun sem einkennist af langvarandi þunglyndiskennd sem veldur vanlíðan og skerðingu á daglegri starfsemi. Einkenni geta verið langvarandi depurð, minnkuð áhugi á áður ánægjulegum athöfnum, óorku/þreytu, truflanir á svefni eða mataræðisbreytingar, erfiðleikar með einbeitingu og ákvarðanatöku, lágt sjálfsálit, tilfinningar um gagnsleysi eða sektarkennd, og hugsanir um dauða eða sjálfsvíg. Til að uppfylla greiningarskilmerki þurfa einkenni að vara í a.m.k. tvær vikur og valda verulegri vanlíðan eða hindrun í vinnu eða félagslífi. Flokkun: algengasti form geðlægðar er majör depressív geðlægð; einnig getur geðlægð komið sem langvarandi geðlægð (persistent depressive disorder).

Orsakir eru fjölþættar: erfðir, líffræðilegar breytingar í heilanum, streita og umhverfisþættir, ásamt sálfélagslegum þáttum sem auka áhættu.

Meðferð byggist oft á samverkandi sálfræðimeðferð og lyfjameðferð. Algengar sálfræðimeðferðir eru hugræn atferlismeðferð (HAM) og samskipta-meðferð (IPT). Lyfjameðferð felur oft í sér SSRI-lyf eins og fluoxetin eða sertralín og SNRI-lyf eins og venlafaxín. Í alvarlegri eða viðvarandi tilvikum eru rafmeðferð (ECT) eða aðrar meðferðir til viðbótar. Lífsstíll stuðningur, s.s. regluleg hreyfing, nægur svefn og félagslegur stuðningur, getur dregið úr einkennum.

Ef þú eða einhver sem þú þekkir er í hættu eða hugsar um sjálfsvíg, leitaðu strax til læknis eða neyðarþjónustu.