Dyskineesiat

Dyskineesiat to termin medyczny występujący w niektórych źródłach jako synonim dyskinezy, czyli grupy ruchowych zaburzeń charakteryzujących się mimowolnymi, niekontrolowanymi ruchami mięśni. W praktyce wyróżnia się postacie ruchów: chorea, atetoza, dystonia i mioklonia. Dyskinezy mogą być uogólnione lub ograniczone do określonych części ciała. Często pojawiają się jako efekt uboczny leczenia chorób układu nerwowego lub urazów mózgu.

Najczęściej związane z chorobą Parkinsona i terapią lewodopą oraz długotrwałym stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, co nazywane jest dyskinezą indukowaną lekami, w tym dyskinezą tardywną. Inne przyczyny to choroby Huntingtona, urazy mózgu, zaburzenia metaboliczne i choroby naczyniowe. Patofizjologia obejmuje zaburzenia dopaminergicznego przepływu w prążkowiu i innych strukturach układu bazalnego, zaburzenia interakcji między układami ruchowymi mózgu oraz zmiany plastyczności synaptycznej.

Diagnoza opiera się na wywiadzie i badaniu klinicznym; w razie wątpliwości używa się skali dyskinezy (AIMS) do oceny nasilenia ruchów. Obrazowanie mózgu może być wykorzystane w celu wykluczenia innych schorzeń.

Leczenie obejmuje modyfikację terapii podstawowej (zmiana lub ograniczenie leków wywołujących dyskinezy) oraz leczenie objawowe. Do leków przeciwneuroleptycznych należą inhibitory VMAT2 (tetrabenazyna, deutetrabenazyna, walbenazyna). W zależności od lokalizacji i nasilenia stosuje się też toksynę botulinową do dystonii miejscowych oraz, w wybranych przypadkach, głęboką stymulację mózgu (DBS). Rehabilitacja i wsparcie psychospołeczne także pomagają.