Blæðir

Blæðir er 3. persóna eintala nútíðar sagnorðsins blæða og vísar til þess að blóð streymi út úr líkamanum. Orðið er notað bæði í daglegu tali og í læknisfræði til að lýsa blæðingu sem getur komið vegna áverka, sjúkdóma eða aðgerða.

Blæðing skiptist oft í ytri og innri. Ytri blæðing er sjáanlegur útgangur blóðs frá húð eða slímhúðum, oftast af völdum skurðs eða áverka. Innri blæðing er þegar blóð safnast innan líffæra eða líkamshols og er stundum erfiðara að sjá, en hún getur valdið verulegri hættu til lífs og krefst oft sjúkra- eða sjúkraþjónustu. Til að skera úr um útlit blæðingar má greina milli artsískra (arterískra) blæðinga, sem eru oft skvatandi og björtrauðar; venous (slagæðarblæðingu), sem er oft daufari og stöðugri; og kapillárískra blæðinga, sem eru meðal þess mildasta.

Fyrsta hjálp við ytri blæðingu felst í að beita beinum þrýstingi á sári með hreinum klút eða bönd til að stöðva blóðflæðið. Ef blæðingin heldur áfram eða blóð spýtist, eða ef særist er mikil og líkur á skyndilegri versnun, þarf að hringja neyðarlínu 112 og leita tafarlausrar aðstoðar. Einnig er mikilvægt að hækka líkamshöfuð og líkamshluta ef mögulegt er, forðast að fjarlægja innbyggðan hlut ef hann er kyrr staðsettur, og forgangsraða eftir aðstæðum.

Blæðir er almennt tengt við blóðstorknun og hemostasi, og almennt viðfangsefni lækninga og hjálpar til að forðast augljósa og hugsanlega hættulega blæðingu. Sjálfsvari og skráð viðbrögð eru mikilvæg til að vernda heilbrigði og líf.