Blæðing

Blæðing er tap á blóði úr æðakerfi líkamans. Hún getur komið fram vegna meiðsla, sjúkdóma eða læknismeðferðar og skiptist í ytri og innri blæðingu. Ytri blæðingar eru sýnilegar þar sem blóð rennur út frá húð eða slímhúð, en innri blæðingar eiga sér stað innan líffæra eða líkamshols og geta verið lífshættulegar ef þær eru stórar eða greindar seint.

Ytri blæðingar koma fram við áverka eða sár. Blóð frá slagæðum er oft skært og kemur hratt og í töluverðu magni; blóð frá bláæðum er dökkara og kemur yfirleitt minna og hægt. Innri blæðingar eru oft ósjáanlegar fyrstu stundir og geta valdið verkjum, bjúg eða svima. Til að meta innri blæðingu þarf oft frekari rannsóknir og vöktun.

Orsakir eru fjölbreyttar. Ytri blæðingar hefjast oft vegna áverka og skemmda; innri blæðingar geta stafað af alvarlegum áverkum, innri rof eða sjúkdómum sem hafa áhrif á storknun blóðs, svo sem blóðsjúkdómar eins og hemophilia eða von Willebrand-sjúkdómur. Lyf sem hamla storknun (antikoagulantar) aukast hættu á blæðingu. Lifrarsjúkdómar og maga- eða vélröksjúkdómar geta einnig valdið innri blæðingu.

Meðferð miðar að því að stöðva blæðinguna og viðhalda lífsnauðsynlegu stöðugleika. Ytri blæðingar eru oft stöðvaðar með þrýstingi á sári, hækkun í stöðu útlima og, ef þörf er, með bindum eða aðferðum sem loka æðinni. Innri blæðingar krefjast læknis og oft vökvagjafar, blóðgjafa eða aðgerðar. Ef blæðingin er mikil eða stækkar, skal leita strax aðstoðar.