Barwnikami

Barwnikami określa się substancje chemiczne stosowane do nadawania kolorów różnym materiałom i produktom. Szeroko wykorzystywane są w przemyśle tekstylnym, spożywczym, kosmetycznym, farbach, papierze i tworzywach sztucznych. Termin ten obejmuje zarówno barwniki rozpuszczalne w roztworze, jak i nie rozpuszczalne pigmenty, a także naturalne i syntetyczne źródła ich pochodzenia.

Barwniki dzielą się na naturalne, pozyskiwane z roślin, zwierząt lub minerałów, oraz syntetyczne, wytwarzane chemicznie. Nazywane są również barwnikami organicznymi i nieorganicznymi w zależności od chemicznego składu. W praktyce rozróżnia się barwniki rozpuszczalne, które barwią roztwory i włókna, od pigmentów, które pozostają nierozpuszczone w masie i nadają kolor cząstkom stałym. W przemyśle utrwalanie koloru często wymaga zastosowania mordantów lub innych metod utrwalających.

Historia barwników obejmuje początki wykorzystania naturalnych źródeł koloru w starożytności, a w XIX wieku nastąpił przełom wraz z wynalezieniem syntetycznych barwników. Dzięki temu uzyskano intensywne kolory, lepszą trwałość i niższe koszty produkcji. Obecnie dominują barwniki syntetyczne, obejmujące szerokie grupy chemiczne, w tym barwniki organiczne (np. związki azo) i barwniki nieorganiczne (np. tlenki metali).

Zastosowania barwników są regulowane przepisami prawa. W żywności barwniki spożywcze muszą spełniać wymagania bezpieczeństwa i często noszą oznaczenia E. W kosmetyce dopuszcza się określone kolory i ograniczenia dotyczące ich użycia. W przemyśle odzieżowym kolory utrwalane są przy pomocy mordantów i procesów utrwalających, aby zapewnić trwałość barwy. Rosnące zainteresowanie ochroną środowiska skłania do ograniczania stosowania niektórych barwników i poszukiwania barwników naturalnych oraz alternatyw ekologicznych.