öryggisríkra

Öryggisríki eru hugtak í stjórnmálafræði sem lýsir ríkjum sem leggja mikla áherslu á öryggismál og nota umfangsmiklar öryggisráðstafanir. Í fleirtölu er oft talað um öryggisríkra ríkja þegar fjallað er um samspil aðgerða sem snerta öryggi bæði innanlands og utan.

Hugtakið byggist á íslensku orðunum öryggis (security) og ríki (state). Öryggisríkra ríkja er notað þegar rætt er um hóp ríkja sem sameina öryggismál og stjórnsýslu sem stuðlar að forvarnum gegn ógnum og ógnunum.

Helstu einkenni öryggisríkra ríkja eru: aukin vald öryggisstofnana, til dæmis öryggis- og eftirlitsstofnana, umfangsmiklar lagasetningar og reglugerðir sem styðja þær, miðlunin í hofi stofnana sem vinna að leikreglum öryggis, og aukið samstarf milli ríkisins, réttarfars og fjármálakerfis til að tryggja stöðugleika og gegn ógnum. Þessi kerfi geta bætt aðgengi að upplýsingum og hagkvæmt svigrúm til að mæla hættu, en þau kalla einnig á gagnrýni um friðhelgi borgaralegra réttinda og mögulega valdbeitingu.

Áhrif og gagnrýni: Öryggisríki geta skýrt frá auknu öryggi og stöðugleika, en þau nýta yfirleitt umfangsmikið vald sem getur takmarkað borgaraleg réttindi og skapað óöryggi varðandi valdbirtingu. Kostirnir fela í sér aukið viðnám gegn ógnum og hraðari svörun við ógnum; gallarnir felast í ótilhneigingu til stærri stjórnsýslulegrar miðstýringu og hættu á misnotkun aukins öryggisafls.

Samhengi og rannsóknir: Í fræðunum er hugtakið öryggisríki til, deilt um hversu langt ríkisvald eigi að ganga til að verja samfélagið. Sumir leggja áherslu á nauðsyn stöðugleika, aðrir gagnrýna þau fyrir frelsisskerðingu og eftirlitsáhrif. Öryggisríki tengjast oft umræðum um friðhelgi, réttindi og stjórnmálasögu samtímans.