ónæmisviðbrögðum

Ónæmisviðbrögð eru flókin líffræðileg viðbrögð sem líkaminn hefur til að vernda sig gegn skaðlegum efnum, eins og bakteríum, vírusum, sníkjudýrum og krabbameinsfrumum. Þessi viðbrögð eru stýrt af ónæmiskerfinu, sem samanstendur af ýmsum frumum, vefjum og líffærum. Þegar framandi aðili, kallaður mótefnavaki, kemur inn í líkamann, greinir ónæmiskerfið hann sem ógn og hrindir af stað varnarviðbrögðum.

Það eru tvenns konar megin ónæmisviðbrögð: ónæmi með mótefnum og frumubundinn ónæmi. Mótefnavarnarónæmi felur í sér framleiðslu á mótefnum, sem eru prótein sem bindast sérstaklega við mótefnavakann og hjálpa til við að eyða honum. Frumubundinn ónæmi felur í sér aðgerð sérstakra ónæmisfrumna, eins og T-frumna, sem geta ráðist beint á smitaðar frumur eða krabbameinsfrumur.

Ónæmisviðbrögð geta verið virk eða óvirk. Virkt ónæmi myndast þegar líkaminn verður fyrir mótefnavaka og myndar eigin varnir. Þetta getur gerst náttúrulega við sýkingar eða í gegnum bólusetningar. Óvirkt ónæmi færðist frá öðrum aðila, til dæmis mótefni frá móður til barns í gegnum fylgjuna eða brjóstamjólk, eða í gegnum gjöf mótefna.

Stundum getur ónæmiskerfið farið úrskeiðis og brugðist við eigin líkamsfrumum, sem leiðir til sjálfsofnæmissjúkdóma. Einnig geta ofnæmisviðbrögð komið fram þegar ónæmiskerfið bregst of sterklega við ósköpum skaðlausum efnum. Þrátt fyrir þessa möguleika eru ónæmisviðbrögð lífsnauðsynleg til að viðhalda heilbrigði og lifa af.