ónæmiskerfinu

Ónæmiskerfið er flókið net frumna, vefja og líffæra sem vinna saman til að verja líkamann gegn skaðlegum sjúkdómsvöldum eins og bakteríum, vírusum, sveppum og sníkjudýrum. Það er líka mikilvægt til að hreinsa út dauðar og skemmdar frumur og hjálpar til við að endurnýja vefi. Ónæmiskerfið greinir á milli eigin frumna líkamans og erlendra efna. Þegar það skynjar ógnvekjandi ógn, kallar það saman ónæmisfrumur og mótefni til að berjast gegn henni.

Það eru tvenns konar ónæmi: meðfætt ónæmi og aðlagað ónæmi. Meðfætt ónæmi er fyrsta varnarlína líkamans og er til staðar frá fæðingu. Það felur í sér líkamlegar hindranir eins og húðina og slímhúðir, auk frumna og efna sem bregðast fljótt við smiti. Aðlagað ónæmi er sérhæfara og þróast yfir ævi einstaklingsins. Það hefur minni og getur brugðist við sérstökum sjúkdómsvöldum með sérsniðnum aðgerðum. Þetta felur í sér B-frumur sem framleiða mótefni og T-frumur sem geta eyðilagt sýktar frumur eða stjórnað ónæmissvörum.

Virkni ónæmiskerfisins getur stundum farið úrskeiðis. Hægt er að ónæmiskerfið ofvirkt og bregst við efnum sem eru ekki skaðleg, sem leiðir til ofnæmis. Í öðrum tilvikum getur ónæmiskerfið mistúlkað eigin frumur líkamans sem ógn og ráðist á þær, sem er grundvöllur sjálfsofnæmissjúkdóma. Einnig geta ónæmiskerfið verið skert, sem gerir líkamann viðkvæmari fyrir sýkingum. Heilbrigður lífsstíll, þar á meðal hollur matur, regluleg hreyfing og nægur svefn, styður góða virkni ónæmiskerfisins. Bólusetningar eru mikilvægur þáttur í því að styrkja aðlagaða ónæmiskerfið gegn tilteknum sjúkdómum.