æðasjúkdómum

æðasjúkdómar eru hópur sjúkdóma sem hafa áhrif á æðakerfi líkamans, þ.e. slagæðar, bláæðar og háræðar. Þeir valda truflunum á blóðflæði og geta leitt til skorts á súrefni og næringu til vefja. Sjúkdómarnir eru oft langvinnir, þróast hægt og tengjast lífsstíl, erfðum og aðliggjandi sjúkdómum.

Algengustu undirflokkar æðasjúkdóma eru æðakölkun sem þrengir slagæðar og getur orsakað hjarta- eða heilablóðfall; æðastífla sem hindrar blóðflæði; og myndun blóðtappa sem stíflar æðakerfið. Sumir sjúkdómar hafa áhrif á útlimi og kallast þá perifær æðasjúkdómur.

Aðal áhættuþættir eru reykingar, háþrýstingur, hátt kólesteról, offita, sykursýki, hreyfingarleysi og ættlægir þættir. Aldur aukast líkur.

Greining felur í sér klíníska skoðun og myndgreiningu, þar á meðal Doppler-ómskoðun til að meta blóðflæði og CT- eða MRI-angiography til að skoða æðarnar. Meðferð felur oft í sér breytingar á lífsstíl, lyfjameðferð til að lækka kólesteról og blóðþrýsting og meðferð til að koma í veg fyrir blóðtappa; og stundum æðaaðgerðir svo sem stent eða endurreisa æðar.

Framkvæmdir og forvarnir snúast um að viðhalda heilsu með reglubundinni hreyfingu, hollu mataræði og forðast reykingar. Með forvörnum og meðferð má draga úr alvarlegum fylgikvillum eins og hjartaáfalli og heilablóðfalli og bæta lífsgæði.