háræðar

Háræðar eru minnstu æðar líkamans og tengja slagæðar og bláæðar. Veggir þeirra eru mjög þunnir og byggðir af einu lagi endótealfrumna sem sitja á grunnlagi; í sumum vefjum umliggja þær perícýtar sem geta haft áhrif á starfsemi æðakerfisins.

Háræðar skiptast í þrjár gerðir eftir gegndræpi: continuous háræðar hafa samfella þekju og eru til staðar í húð og vöðvum; fenestrated háræðar hafa litlar op í þekjunni og eru til staðar í nýrum og í þarmatvefnum auk innkirtla; discontinuous eða sinusoids hafa stór bil og eru til staðar í lifur, milta og merg.

Háræðar eru kjarninn í efnaskiptum milli blóðs og vefja. Súrefni, næringarefni og úrgangsefni berast yfir endótelið og dreifast milli blóðs og vefa eftir þörfum. Flutningur milli blóðs og vefja fer aðalega fram með dreifingu og síun; stundum fer einnig fram transcytosis. Vefir geta stjórnað flæði til að mæta þörfum sínum.

Í bólgu og sýkingum eykst gegndræpi háræða og vökvi getur safnast fyrir (edema) auk þess sem hvítfrumur streyma út í vef.