áburð

Áburður er efni sem notað er til að auka næringarinnihald jarðvegs og stuðla að vexti plantna. Helstu næringarefni áburðar eru nitri (N), fosfór (P) og kalíum (K), sem oft eru gefin sem N-P-K-gildi. Auk þeirra innihalda þeir oft snefilefni eins og magnesíum, járn og bor, sem plantan þarf í litlu magni. Áburður getur verið lífrænn eða ólífrænn (mineral) og kemur í mörgum myndum, svo sem duft, granúlur eða lausn sem dreift er.

Flokkun. Lífrænir áburðir hafa uppruna sinn í lífrænu hráefni, svo sem kompost eða dýraafurðum, og gefa næringu hægar og á þægilegan hátt fyrir jarðveginn. Ólífrænir áburðir eru framleiddir úr hráefnum sem gefa skýrt N-P-K-gildi og eru oft hraðvirkari í upphafi næringarupptöku. Sumir áburðir innihalda einnig kalk til að breyta eða bæta pH-jafnvægi jarðvegs og aðra næringu efni eftir þörfum.

Notkun. Áburður er dreifa yfir yfirborð jarðvegs eða inngrafa hann, eða nota í laufspritt (foliar spray) til að auka upptöku næringar. Algeng tímasetning er á vorin eða eftir uppskeru, og aðferðir geta verið yfirborðsdreifa eða innræ; forðast ber ofnotkun og að hafa rétt hlutfall.

Umhverfisáhrif. Of mikil eða illa tímuð notkun getur lekið næringarefni í grunnvatn og ferskvatn, aukið gróðurhúsa gastegundina og valdið jarðvegssögn. Rétt notkun og stöðug fótstaða stuðla að sjálfbærri nýtingu.

Saga og reglur. Notkun áburða hefur þróast frá lífrænum afurðum til nútíma ólífrænna og líflegra lausna; lönd innleiða reglur og gæðaviðmið til að tryggja öryggi og sjálfbæra nýtingu.