ÆÐASJÚKDÓMUR

Æðasjúkdómur, eða æðakölkun, er alvarlegur sjúkdómur sem hefur áhrif á slagæðar líkamans. Það er smám saman uppsöfnun plakka, sem samanstendur af fitu, kólesteróli og öðrum efnum, innan í slagæðaveggjunum. Þessi uppsöfnun þrengir og harðnar slagæðarnar, sem takmarkar blóðflæði til líffæra og vefja.

Orsakir æðasjúkdóms eru margþættar og oft samverkandi. Mikilvægustu áhættuþættirnir eru hátt kólesterólmagn í blóði, háþrýstingur, sykursýki, reykingar, offita og skortur á hreyfingu. Aldur og erfðir spila einnig hlutverk. Því miður er æðasjúkdómur oft einkennalaus á fyrstu stigum, sem gerir greiningu erfiða fyrr en alvarlegar afleiðingar koma fram.

Afleiðingar æðasjúkdóms geta verið lífshættulegar. Þegar blóðflæði til hjartað er skert getur það leitt til hjartaáfalla. Skert blóðflæði til heila getur valdið heilablóðfalli. Æðasjúkdómur getur einnig haft áhrif á æðar í fótum, sem getur valdið verkjum við göngu (kalkna) og í alvarlegum tilfellum leitt til aflimunar.

Forvarnir og meðferð miða að því að draga úr áhættuþáttum og hægja á framgangi sjúkdómsins. Lífstílsbreytingar eins og hollari mataræði, regluleg hreyfing, hætta að reykja og stjórn á blóðþrýstingi og blóðsykri eru grunnstoðar. Lyfjameðferð getur verið nauðsynleg til að lækka kólesteról, blóðþrýsting eða koma í veg fyrir blóðtappa. Í sumum tilfellum getur skurðaðgerð verið nauðsynleg til að opna stíflaðar æðar.