zbërthimi

Zbërthimi është një term në kimikë që përshkruan procesin e ndarjes së një përbërjeje në përbërës më të thjeshtë ose në substanca të tjera më të lehta. Kjo ndodh kur energjia e nevojshme për të këputur lidhjet kimike të përbërjes është tërhequr nga rrethanat rrethore, si temperatura, energjia elektrike ose rrezatimi. Në një zbërthim, një substancë ndryshon nga një ndërmarrje kimike në substanca të tjera më të thjeshta.

Zbërthimet mund të ndahen në disa tipe kryesore. Zbërthimi termik ndodh kur nxehtësia i jep energji të mjaftueshme për të këputur lidhjet dhe për të formuar substanca të reja. Zbërthimi elektrokimik përfshin një reaksion të ndarjes që ndodh nën ndikimin e një dale elektrike. Zbërthimi fotokimik ndjek rrugën e ndarje të substancave nën rreze të dritës ose denergjis.

Shembuj të njohur përfshijnë zbërthimin termik të karbonatit të kalciumit (CaCO3) në kalcium oksid (CaO) dhe dioksid karboni (CO2); zbërthimin e ujit në hidrogjen dhe oksigjen nëpërmjet një mbrojtjeje elektrike (2 H2O → 2 H2 + O2); dhe zbërthimin e peroksidit të hidrogjenit (H2O2) në ujë dhe oksigjen (2 H2O2 → 2 H2O + O2).

Zbërthimi ka rëndësi të gjerë në industrinë dhe shkencat natyrore, duke përdorur për të prodhuar okside, për analizë materiale dhe për të studiuar mekanizmat e reagimeve. Efektiviteti dhe rrjedha e zbërthimeve varen nga kushtet e reaksionit, si temperaturat, katalizatorët dhe energjia hyrëse.