yumurtlama

Yumurtlama, overlerde olgunlaşan bir yumurta hücresinin (yumurta) folikülden serbest bırakılarak fallop tüpüne doğru ilerlemesiyle gerçekleşen bir olaydır. Genelde adet döngüsünün ortalarında, yaklaşık 13–15. günlerinde meydana gelir; 28 günlük bir döngü için bu zamanlamaya yakın bir dönemdir, ancak bireyler arasında değişiklik gösterebilir. Olay, hipotalamus-pituiter-ovaryan eksenin hormonları tarafından koordine edilir: follikül uyarıcı hormon (FSH) foliküllerin büyümesini destekler ve olgun foliküle östrojen sağlar; östrojen düzeyindeki artış, luteinizing hormonunun (LH) ani yükselişini tetikler. LH dalgası folikülü çatlatır ve yumurta tüpe yönlendirilmek üzere serbest kalır.

Yumurtanın tüpe ulaşmasıyla döllenme şansı en yüksek hale gelir. Serbest bırakılan yumurta yaklaşık 12–24 saat canlıdır. Sperm, yumurtayı döllendirmek için tüpe ulaştığında birkaç gün canlı kalabildiğinden, gebelik için en uygun dönem, döngünün birkaç gün öncesinden tepe noktaya kadar uzanan “fertilite penceresi” olarak adlandırılır; genelde döngünün yaklaşık 5 gün öncesinden 1 gün sonrasına kadar sürer.

Yumurtlama sonrası luteal faz başlar; yumurtalığın geride bıraktığı folikülün kapsülü koruyucu progesteron salgılar ve rahim duvarını hamileliğe hazırlar. Gebelik olmadığında progesteron düşer ve adet görme başlar. Yumurtlama sinyalleri arasında değişen serviks mukusu (yumurta beyazına yakın kıvamlı, kaygan), bazal vücut ısısında hafif artış ve bazen hafif orta karın ağrısı sayılabilir.

Bozukluklar arasında anovülasyon (yumurtlamasının olmaması) ve polikistik over sendromu gibi durumlar yer alır; yaşam tarzı, stres, kilo değişiklikleri ve yaş da yumurtlama düzenini etkileyebilir.