vöðvafrumna

Vöðvafrumna eru sérhæfðar frumur sem mynda vöðva og gegna lykilhlutverki í hreyfingu, stöðugleika líkamans og innri starfsemi. Í menniskjunni eru þrjár megin gerðir vöðvafrumna: beinagrindavöðvi (skeletal), hjartavöðvi (cardiac) og sléttvöðvi (smooth).

Beinagrindavöðvi eru langar, þræðabundnar frumur sem eru fjölkjarna vegna samruna margra myoblasta. Þessar vöðvafrumur eru striated (röðudrykkja) og viljastýrðar. Samsetning þeirra felst í mörgum vöðvakerfum sem innihalda sarcomera, sem samnýja aktín- og myósínþráð. Boðspenna frá taugafrumu berst til taugamótar og skýrist contraction með kalsíumjónum sem losna í vöðvafrumunni. Orka kemur af ATP og er fyrirtækið í hreyfingunni með orkuframleiðslu í hvatberum. Þráðarnir skiptast í hinar mismunandi gerðir: slow-twitch (type I) og fast-twitch (type II), sem hafa mismunandi þol og hraða.

Hjartavöðvi er striated en myndaður sem undir húðinni í hjarta með greinóttum vöðvafrumum sem tengjast í intercalated discs. Hann er aðallega sjálfvirkur, með eigin tíðni og samdrætti sem ráðir sviptingu hjarta, en þarf samt taugaboð sem stjórnar honum. Vöðvafrumurnar hafa sérstaka samdráttarmeganisma og styrktan taugamót.

Sléttvöðvi er einfaldkjarna, spólulaga frumur sem eru óviljandi. Hann finnst í veggjum líffæra eins og meltingarvegar og æðakerfi og veldur samdrætti sem er lengri og stöðugri en í beinagrindavöðva. Samdráttur hans er oft vöðvaefni sem stjórnast af Ca2+-hluta trefja og calmodulin.

Framvindsfræði byggir á þróun frá myoblastum með satellite-frumum sem aðstoða við viðgerð í beinagrindavöðva; hjartavöðvi og sléttvöðvi hafa takmarkaða endurupptöku og endurnýjun. Helstu forlög vöðvafrumna eru mikilvægar fyrir eðlilega hreyfingu og heilsu vöðvakerfisins.