vetëvlerësimit

Vetëvlerësimi është vlerësimi subjektiv që një person i bën vetes dhe besimi në vlerën e tij ose të saj si person. Ai mund të shprehet si një perceptim i përgjithshëm i vlerës së vetes, por shpesh ka dimensione të veçanta, si vetëvlerësimi akademik, shoqëror ose fizik. Termi rrjedh nga bashkimi i fjalëve “vetë” dhe “vlerësim”.

Zhvillimi i vetëvlerësimit fillon në fëmijëri dhe ndërtohet përmes marrëdhënieve me prindër, kujdestarët dhe komunitetin, si dhe përmes reagimeve të vazhdueshme të suksesit dhe dështimeve. Ky proces frymëzon besimin në vlerën personale; nivelet e vetëvlerësimit mund të rriten ose të ulen nga përvoja të jetës, kultura dhe faktorët shoqërorë.

Në studime të psikologjisë, vetëvlerësimi vlerësohet kryesisht me pyetësorë të vetë-raportimit. Një nga mjetet më të përdorura është Skala Rosenberg e Vetëvlerësimit (RSES). Skala mund të përdoret për vlerësimin global të vetëvlerësimit ose për dimensione të veçanta, dhe gjetjet tregojnë se një vetëvlerësim i qëndrueshëm lidhet me mirëqenie dhe rezistencë ndaj stresit, ndërsa nivelet e ulëta lidhen me ankth dhe depresion.

Ndikimet dhe faktorët: Faktorët që ndikojnë në vetëvlerësimin përfshijnë marrëdhëniet familjare, mbështetjen shoqërore, arritjet në shkollë ose punë, pamjen trupore dhe përjetimet e diskriminimit. Vetëvlerësimi i ulët shoqërohet me rreziqe për shëndetin mendor dhe sjellje të dëmshme; një nivel më i lartë i vetëvlerësimit mund të përmirësojë mirëqenien, motivimin dhe aftësinë për të përballuar sfidat.

Ndërhyrje dhe përmirësim: terapi kognitive-behaviorale, ushtrime të vetëbesimit, praktikat e vetë-mirësisë, vendosja e qëllimeve reale dhe mbështetja sociale. Megjithatë, forca e vetëvlerësimit zhvillohet ngadalë dhe vazhdimisht me kohën dhe përpjekjet.