vazgeçmek

Vazgeçmek, Türkçe bir fiil olup bir niyet, plan ya da çaba üzerinde geri durmayı veya bu yönde ilerlemeyi durdurmayı ifade eder. Bir hedeften, karardan ya da bir davranıştan vazgeçmek, artık o yönde ilerlememeyi seçmeyi anlatır.

En sık kullanılan yapısı “bir şeyden vazgeçmek”tir: örneğin “projeden vazgeçmek”, “alışkanlıktan vazgeçmek” veya “birinden vazgeçmek”. Anlamı, karar değişikliğiyle devam etmeme veya ayrılmayı ifade eder. Düşünceye göre olumsuz bir sonuç ima edebilir, fakat zararlı bir alışkanlıktan vazgeçmek gibi olumlu sonuçlar da söz konusu olabilir.

Çekim açısından fiil köküne -mek mastar eki getirilir: vazgeçmek, vazgeçiyorum, vazgeçiyorsun, vazgeçti. İkinci çoğul veya resmi emir kipleri “vazgeçiniz” veya “vazgeçin” şeklindedir. İsimleşmiş halleri ise “vazgeçme” (eylemsi isim) ve “vazgeçiş” (eylemin kendisi) olarak kullanılır.

Eş anlamlıları arasında pes etmek, bırakmak ve terk etmek bulunur; zıt anlamlıları ise sürdürmek, devam ettirmek ve ısrar etmek’tir. Günlük ve yazılı dilde, bir kişinin davranışından, bir projeden ya da bir inançtan vazgeçme kararını ifade etmek için sıkça kullanılır.