tüketilmek

Tüketilmek, Türkçe'de tüketmek fiilinin edilgen (pasif) mastar formudur. Bu form, eylemin öznesinin kendi başına değil, bir başkası ya da dışsal bir güç tarafından gerçekleştirilmesini ifade eder. Tüketilmek, -il- kök ekiyle oluşturulan edilgen kökten türetilir ve -mek mastar ekiyle tamamlanır. Edilgen mastarlar, fiilin geçişli olduğunda bile özne ve eylem ilişkisinin pasif yapıda sunulmasını sağlar; bu nedenle öznenin kim olduğu her zaman açık olmayabilir.

Kullanım alanı ve anlamları geniştir. Tüketilmek, genel olarak bir şeyin başka bir güç tarafından tüketildiğini, kullanılarak bitirildiğini ifade eder; gıda, enerji, doğal kaynaklar gibi bağlamlarda sıkça rastlanır. "Tüketilmek üzere" ifadesi, bir ürünün tüketilmesi amacıyla üretildiğini belirtir. Örnek olarak: "Bu ürünler, tüketilmek üzere üretilmiştir." Ayrıca "tüketilmek" yapısı, nesne odaklı betimlemelerde veya süreçleri tanımlayan yan cümlelerde de kullanılabilir, örneğin "tüketilmekte olan kaynaklar" ifadesinde.

İlgili terimler arasında tüketmek (fiilin etken anlamı), tükenmek (kaynakların azalmasıyla ilgili karşıt anlam) ve edilgen yapı kavramları bulunur.