troposferë

Troposferë është shtresa më poshtë e atmosferës së Tokës, nga sipërfaqja deri te tropopauza. Ajo përmban rreth 80% të masës atmosferike dhe është vendi kryesor ku zhvillohet moti dhe reshjet. Gjithashtu përfshin lëshimet e ajrit dhe proceset që ndizin frymëmarrjen e jetës si pjesë e klimës së Tokës.

Temperaturat bien me lartësinë. Rritja termike tipike (lapse rate) është afërsisht 6.5°C për kilometër në profilin standard. Në sipërfaqe, temperatura mesatare është rreth 15°C, ndërsa në tropopauzë ajo zbritet në afër −55°C, me ndryshime sipas gjatësisë gjeografike dhe stinës. Ky ndryshim termik është një nga forcat kryesore që ngasin lëvizjet ajrore, fryn erërat dhe krijon reshjet dhe reve.

Gjatësia e troposferës ndryshon me vendndodhjen. Ajo varion nga rreth 7–10 kilometra në zonat polare deri në rreth 16–18 kilometra në zonat ekuatoriale. Komponimi kryesor i troposferës është azoti (rreth 78%) dhe oksigjeni (rreth 21%), me sasi të vogla avulli të ujit, argoni dhe dioksid karboni. Avulli i ujit ndryshon me lagështinë dhe stinën, duke influencuar formimin e reve dhe intensitetin e motit.

Tropopauza, kufiri midis troposferës dhe stratosferës, vepron si një kapak që kufizon ngjitjen e masave ajrore dhe normalizon përzierjen. Troposfera është gjithashtu vendi ku formohen ozoni troposferik dhe ndotësit e tjerë, të cilët ndikojnë në cilësinë e ajrit dhe në klimë.