stratosferës

Stratosfera është një nga shtresat kryesore të atmosferës së Tokës, ndodhet midis troposferës dhe mesosferës. Ajo fillon nga kufiri me troposferën, rreth 10–15 kilometra mbi sipërfaqe në ekuator dhe zgjeron deri në rreth 50 kilometra lartësi.

Shtresa e ozonit gjendet brenda stratosferës, me përqendrimin më të madh në pjesën e mesme të saj, rreth 15–35 kilometra lart. Ozon absorbon një pjesë të dëmshme të rrezatimit ultraviolet nga Dielli, duke ofruar mbrojtje për organizmat jetësore. Pika maksimale zakonisht është në afërsisht 20–25 kilometra.

Temperatura në stratosferë rritet me lartësi, një trend që vjen nga ngrohja e shkaktuar nga absorbimi i UV nga ozoni. Kjo krijon një gradient temperaturor pozitiv dhe një atmosferë me trazime vertikale të ulëta. Temperaturat variojnë nga afërsisht -56°C në kufirin me troposferën deri në rreth -2°C në stratopauzë.

Stratosfera është më e qetë dhe më stabile se troposfera, me një qarkullim të përgjithshëm të ozonit të njohur si Brewer-Dobson, i cili transporton ozonin nga tropiku drejt rajoneve polare. Gjithashtu mund të ndodhin ngjarje të ngrohjeve stratosferike të papritura që mund të ndikojnë në klimën dhe motin.

Matjet për stratosferën kryhen me radiosonda, satelitë, Lidar dhe balona atmosferike. Stratosfera luan një rol të rëndësishëm në mbrojtjen nga UV dhe në dinamikën klimatike të Tokës, si dhe ofron një mjedis të qëndrueshëm për aviacionin dhe kërkimet shkencore.