taugaboðskipta

Taugaboðskipti eru ferli þar sem taugafrumur hafa samskipti sín á milli með taugaboðefnum sem losna úr endanum í taugamótinu og bindast viðtökum á postsynaptískri frumu. Flest taugaboðskipti eru kemísk; rafskiptandi taugamót eru sjaldgæfari.

Ferlið felur í sér að boðspenna berst til taugamóts, lokar jónagöngum og leyfir Ca2+-innflæði sem hvetur sekkja (vesicles) til að losa taugaboðefni. Boðefnin dreifa sig yfir taugamótssskurðinn og bindast viðtökum á postsynaptiskri frumunni. Viðtakar geta verið jónótískir (beint áhrif á jónagöng) eða metabotrópískir (valda lengri boðleiðum með G-próteinum). Þetta framkallar örvandi (EPSP) eða hamlandi (IPSP) breytingar á spennu postsynaptisku frumunnar.

Algengustu taugaboðefnin eru glutamát (örvandi) og GABA eða glycin (hamlandi). Aðrir mikilvægir flokkar eru acetýlkólín (taugamót til vöðva), dópamín, serótónín og noradrenalín sem oft starfa sem neuromodulatorar og stilla umtalsvert virkni taugakerfisins.

Endalok taugaboðskipta fer fram með endurupptöku taugaboðefna aftur í presynaptisku frumu, niðurbroti af ensímum eða dreifingu. Taugaboðskipti eru grunnstoð í synapsískalaf, og breytingar í styrk taugamóta verða við varanlega plastískleika eins og LTP og LTD, sem liggja til leiðbeininga um nám og minni. Mikilvæg fyrir hreyfingu, skynjun og geðræna ferla; truflanir í taugaboðskipta geta valdið sjúkdómum eins og Alzheimers-sjúkdómi, Parkinsons-sjúkdómi, epilepsi og þunglyndi.