seküler

Seküler, din veya dini kurumlardan bağımsız veya dinin etkisinin kamu alanını sınırlamadığı anlamında kullanılan bir kavramdır. Sıklıkla devlet, yasa ve eğitim gibi kamusal alanların din kurallarıyla değil, laik ilkelere göre organize edildiğini anlatır. Sekülerlik, din ile devlet arasındaki ayrımı savunur ve çoğu toplumda vatandaşların inançlarından bağımsız eşit haklar talep edilmesini hedefler.

Sözcük köken olarak Latince saeculum "çağ, yüzyıl" ve Fransızca séculaire üzerinden Türkçeye geçmiştir. Türkçede seküler, dinî bağlardan bağımsız veya dünyasal/kamu alanına ilişkin olanı ifade eder; aynı zamanda "laik" sözcüğüyle yakın anlam taşır, ancak bazı bağlarda nüans farkı vardır.

Piyasalarda, eğitimde, adalette ve diğer kamu kurumlarında seküler yaklaşım, dinin toplumsal hayatta doğal bir etken olmakla birlikte devletin tarafsızlığı ilkesini korur. Din özgürlüğü ve inanç temelli ayrım gözetmeme, seküler ilkenin temel hedeflerindendir. Özel hayatta bireyler dini inançlarını sürdürmekte serbesttirler; kamu politikaları ise dini farklılıklara eşit mesafede uygulanır.

Türkiye'de sekülerlik kavramı, karşılıklı haklar ve devletin din karşısında tarafsız olması gerektiğini öne süren laiklik ilkesiyle ilişkilidir. Anayasada laik devlet ile din ve devlet işlerinin ayrılığı vurgulanır; resmi kurumlar dini ritüellerden uzak bir tutum benimser. Bu kullanımda seküler, çoğu zaman kamusal alanı dinî etkiden arındıran bir düzeni çağrıştırır.

Sekülerlik ve laiklik kavramları bazen eşanlamlı kullanılırken, bazı tartışmalarda sekülerlik bireyin özel inanç özgürlüğünü vurgularken laiklik ise devletin kamu politikalarında tarafsızlığına odaklanır.