projekcje

Projekcje to termin używany w różnych dziedzinach nauki i kultury, oznaczający akt przeniesienia, odwzorowania lub wyświetlenia treści na odpowiedniej powierzchni, ekranie lub w innej przestrzeni. W zależności od kontekstu słowo to może odnosić się do rzutów geograficznych, operacji matematycznych, czy pokazów filmowych.

W matematyce i pokrewnych dziedzinach projekcja to operacja liniowa P na przestrzeni wektorowej spełniająca warunek idempotencji P^2 = P. Taki operator „rzuca” każdy wektor na jego część znajdującą się w wybranej podprzestrzeni. W praktyce rozróżnia się projekcję ortogonalną (gdzie różnica między wektorem a jego rzutem jest prostopadła do podprzestrzeni) i inne projekcje. Projekcje są używane m.in. w analizie danych, algebrze liniowej oraz w geometria.

W kartografii projekcja kartograficzna to systematyczne odwzorowanie trójwymiarowej powierzchni Ziemi na dwuwymiarową płaszczyznę. Wszystkie projekcje wprowadzają pewne zniekształcenia w jednym lub kilku aspektach: powierzchni, kształcie, odległości lub kierunku. Wybór projekcji zależy od zastosowania. Znane przykłady to Mercator (dobre kształty na liniach południkowych i dużych szerokościach, ale zniekształca odległości), Winkel Tripel, Mollweide, czy Gall–Peters.

W kontekście filmowym i sceniczno-wizualnym projekcje to publiczne pokazy filmów lub innych treści na ekranie, zwykle w kinach, domach kultury lub na festiwalach. Proces obejmuje przygotowanie materiału, projekcję na ekranie za pomocą projektora i odpowiednie nagłośnienie. Współczesne projekcje często wykorzystują cyfrowe projektory oraz systemy dźwięku przestrzennego.