polifenolowe

Polifenole, często nazywane polifenolami, to szeroka grupa organicznych związków aromatycznych zawierających wiele grup fenolowych. Występują powszechnie w roślinach i pełnią funkcje ochronne przed stresem oksydacyjnym, patogenami i UV, a także nadają kolor i smak wielu produktom roślinnym.

Najważniejsze klasy polifenoli to flawonoidy, kwasy fenolowe, stilbeny, lignany i taniny.

Źródła w diecie obejmują owoce (szczególnie jagody), warzywa, orzechy, nasiona, herbatę, kawę, czerwone wino oraz oleje i ziarna zbóż.

Wchłanianie i metabolizm polifenoli zależą od pochodzenia chemicznego; część ulega transformacji w jelicie cienkim i przez mikrobiotę jelitową w jelicie grubym, co wpływa na biodostępność i aktywność biologiczną.

W badaniach obserwacyjnych wysoki udział polifenoli w diecie wiąże się z mniejszym ryzykiem chorób sercowo‑naczyniowych, niektórych nowotworów i chorób neurologicznych. Mechanizmy obejmują działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne oraz modulację metabolizmu lipidów i funkcji śródbłonka. Dowody z badań interwencyjnych są mieszane, a efekt kliniczny często skromny i zależny od dawki oraz formy polifenolu.

Bezpieczeństwo: w umiarkowanych dawkach polifenole są uważane za bezpieczne; wysokie dawki suplementów mogą powodować interakcje z lekami, zaburzenia żołądkowo‑jelitowe lub wpływ na metabolizm leków.

Analizy chemiczne polifenoli obejmują pomiary całkowitej zawartości polifenoli (np. metoda Folin–Ciocalteu) oraz profile metodami HPLC/LC‑MS.

W przemyśle spożywczym polifenole wykorzystywane są jako naturalne barwniki i antyoksydanty, a w badaniach roślin dąży się do odmian o wyższej zawartości polifenoli.

Polifenole stanowią różnorodną grupę związków o znaczeniu roślinnym i zdrowotnym; ich skuteczne wykorzystanie zależy od zrozumienia różnic między klasami i czynników wpływających na biodostępność.