peptydowe

Peptydy, zwane także związkami peptydowymi, to krótkie łańcuchy aminokwasów połączone wiązaniami peptydowymi. Długość łańcucha decyduje o klasyfikacji: oligopeptydy to zwykle kilkanaście–trzydzieści reszt; polipeptydy i białka to dłuższe sekwencje. Struktura peptydów zależy od kolejności aminokwasów i od tworzenia wiązań peptydowych; niektóre peptydy zawierają mostki disiarczkowe między cysteinami, co stabilizuje ich strukturę. Wiele peptydów ma charakter biologiczny i pełni funkcje w organizmach.

Peptydy powstają w wyniku translacji na ribosomach, a także w wyniku proteolizy większych białek. Mogą być wytwarzane syntetycznie w warunkach laboratoryjnych. Cząsteczki peptydów często podlegają modyfikacjom potranslacyjnym, co wpływa na ich aktywność i stabilność.

Funkcje peptydów są zróżnicowane: stanowią hormony (np. insulina, glukagon), neurotransmitery i neuromodulatory (np. endorfiny), cząsteczki sygnałowe oraz defensyny i peptydowe antybiotyki. W organizmach roślin i zwierząt pełnią również regulacyjne role w procesach rozwoju i homeostazy. Ze względu na wysoką specyficzność i stosunkowo krótką masę cząsteczkową, peptydy są szeroko wykorzystywane w medycynie i biotechnologii jako leki, diagnostyka lub narzędzia badawcze. W farmacji podaje się je często parenteralnie, częściowo ze względu na wrażliwość na enzymy jelitowe; w kosmetyce niektóre peptydy są promowane jako składniki odmładzające lub poprawiające elastyczność skóry.