oksygenacja

Oksygenacja, znana również jako oxygenation, to proces wprowadzania tlenu do organizmu lub do związków chemicznych. W biologii i medycynie najczęściej odnosi się do natlenienia krwi i tkanek: tlen dostaje się z powietrza do pęcherzyków płuc, przenika do krwi i jest transportowany do komórek w całym organizmie.

W płucach oksygenacja zależy od wentylacji, dyfuzji i perfuzji. Tlen przechodzi z powietrza do pęcherzyków, a stamtąd przez błonę pęcherzykowo-kapilarną do krwi. W hemoglobinie czerwonych krwinek wiąże się tlen, część pozostaje rozpuszczona w osoczu. Te procesy umożliwiają transport tlenu do tkanek, gdzie jest wykorzystywany w metabolizmie komórkowym. Równocześnie tlen może być uwalniany z hemoglobiny w zależności od potrzeb tkanek.

W praktyce klinicznej oksygenacja jest oceniana za pomocą parametrów takich jak SpO2 (satruacja tlenem mierzona pulsoksymetrami) oraz PaO2 (ciśnienie parcjalne tlenu we krwi tętniczej). Zaburzenia oksygenacji prowadzą do hipoksji lub hipoksemii i mogą wynikać z ograniczeń wentylacji, dyfuzji gazów, chorób płuc, krążenia lub anemii.

Tlenoterapia to powszejne postępowanie mające na celu poprawę oksygenacji. Stosuje się ją za pomocą kaniuli nosowej, maski, wentylacji nieinwazyjnej lub mechanicznej, z dostosowaniem natężenia tlenu i przepływu. W chemii oksygenacja może także oznaczać dodanie tlenu do cząsteczki, co niekiedy bywa mylone z utlenianiem (oxidation), które w chemii jest procesem utraty elektronów.