nükleofillii

Nükleofil, kimyada, negatif yüklü veya kısmen negatif yüklü bir atom veya molekülü ifade eden bir terimdir. Nükleofiller, pozitif yüklü veya kısmen pozitif yüklü bölgelere doğru çekilirler ve bu bölgelere elektronlarını bağışlayarak bir kimyasal reaksiyon başlatırlar. "Nükleofil" kelimesi, Yunanca "çekirdek" (nükleus) ve "sevmek" (philein) kelimelerinden türetilmiştir, bu da onların çekirdeği, yani pozitif yükü sevdiği anlamına gelir.

Nükleofiller, reaksiyonlarında elektronlarını bir elektrofile (elektron seven madde) aktarırlar. Bu elektron transferi sonucunda yeni bir kovalent bağ oluşur. Yaygın nükleofiller arasında hidroksit iyonu (OH-), amonyak (NH3) ve alkoller (ROH) bulunur. Ayrıca, bir molekülün negatif yüklü bir atomu veya lone pair elektronları olan bir atomu da nükleofil olarak davranabilir.

Nükleofilik saldırı, organik kimyada sıkça karşılaşılan bir reaksiyon mekanizmasıdır. Bu reaksiyonlar, halojenli alkanların hidrolizi, esterleşme ve eter sentezi gibi birçok önemli dönüşümde rol oynar. Nükleofilin gücü, elektron yoğunluğu ve sterik engeli gibi faktörlere bağlıdır. Daha yüksek elektron yoğunluğuna sahip nükleofiller genellikle daha güçlüdür. Nükleofilin sterik engeli, yani etrafındaki atomların hacmi, reaksiyonun hızı ve seçiciliği üzerinde etkili olabilir.