niezaradny

Niezaradny (przymiotnik) oznacza osobę lub jej zachowanie charakteryzujące się brakiem umiejętności radzenia sobie w codziennych sytuacjach, ograniczoną samodzielnością i zależnością od innych. Słowo sugeruje niewystarczalność praktyczną, organizacyjną lub zaradną postawę, a nie jedynie chwilowe trudności. W użyciu potocznym ma często silny, negatywny ładunek wartościujący.

Etymologia: od przymiotnika zaradny, oznaczającego osobę potrafiącą poradzić sobie w życiu; prefiks nie- neguje te cechy. Termin używany głównie w języku potocznym i w niektórych tekstach socjologicznych oraz publicystycznych, zwykle odnosi się do jednostek lub ich zachowań, rzadziej do całościowych grup.

Zakres znaczeniowy obejmuje zdolność organizowania czasu, finansów, pracy domowej, rozwiązywania problemów, a także samodzielności w prowadzeniu codziennych spraw. Niezaradność może wynikać z okoliczności życiowych, braku doświadczenia lub wykształcenia, a niekoniecznie z charakteru. W niektórych kontekstach bywa postrzegana jako ocena moralna lub społeczna.

Synonimy i bliskoznaczniki to nieudolny, nieporadny, niezorganizowany; przeciwieństwa to zaradny, samodzielny, samowystarczalny. W tekstach naukowych i publicznych lepiej unikać etykietowania ludzi i opisywać konkretne umiejętności lub potrzeby wsparcia.