málfræðilegur

Málfræðilegur is íslenskt lýsingarord sem lýsir einhverju sem tengist málfræði eða málvísindum. Í þessum skilningi vísar það til byggingar, beyginga, setningarfræði og annarra formlegra þátta máls sem eru rekjað með reglum frekar en merkingu eða notkun. Orðið er víða notað í fræðilegum textum til að afmarka þá hluta sem snúast um form eða kerfi tungumálsins.

Etymologískt kom það frá orðinu málfræði (grammar, linguistics) og endingunni -ilegur sem merkir að einhverju fylgir eða er tengt. Með þessu móti er málfræðilegur notaður til að skilgreina hlut eða fyrirbæri sem fellur undir byggingu máls, t.d. málfræðilegar reglur, málfræðilegt form eða málfræðilegt vandamál.

Notkun þess er algeng í lýsandi málfræði sem skoðar hvernig orð, beygingar og orðröð séu mynduð og hönnuð samkvæmt formlegum reglum. Dæmi um notkun eru setningar eins og „málfræðilegar reglur beygingar“ eða „málfræðilegt form nafnorðs í tiltekinni beygingu“. Það kemur einnig fram í umfjöllun um samsetningar og samspil formgerða frekar en merkingu eða notkun í daglegu máli.

Í íslenskri málfræði er hugtakið oft notað til að greina á milli formlegra þátta málsins og öðrum þáttum eins og merkingu eða notkun. Það stuðlar að skýrum skilningi á byggingu tungumálsins og er starfandi í kennslu og fræðilegri greiningu.

See also: málfræði, setningarfræði, beyging, orðfræði.