makrofageja

Makrofagi to wyspecjalizowane komórki układu odpornościowego, należące do mononuklearnego układu fagocytarnego. Pochodzą z prekursorów monocytarnych, które krążą we krwi i migrują do tkanek, gdzie różnicują się w makrofagi tkankowe. Wykonują funkcje fagocytozy, usuwania patogenów i martwych komórek oraz utrzymania homeostazy tkankowej.

Główne zadania makrofagów to pochłanianie i trawienie obcych cząsteczek, prezentacja antygenu w kontekście MHC klasy II limfocytom T oraz wydzielanie cytokin i chemokin, które modulują odpowiedź immunologiczną. Mogą także produkować związki ostrej fazy i reaktywne formy tlenu.

Makrofagi występują jako makrofagi tkankowe, takie jak Kupffer w wątrobie, alveolarny w płucach, mikroglej w mózgu i komórki Langerhansa w skórze. Pochodzą również z monocytów, które migrują do tkanek i różnicują w zależności od środowiska. W tkankach dochodzi do różnicowania i aktywacji, prowadzącej do spektrum funkcjonalnego od rezydentnych do monocytoidalnych efektorów.

W kontekście aktywacji wyróżnia się makrofagi M1 (prozapalne) i M2 (przeciwzapalne i naprawcze). Makrofagi M1 wytwarzają IL-1, IL-6, TNF-α oraz reaktywne formy tlenu; makrofagi M2 produkują IL-10, TGF-β i uczestniczą w gojeniu ran oraz remodelingu tkanek.

Rola kliniczna makrofagów obejmuje patologie przewlekłego zapalenia, miażdżycę, otyłość i zwłóknienie, a także konteksty nowotworowe, gdzie mogą występować jako część mikrośrodowiska guza (macrophage TAM). W badaniach diagnostycznych i terapeutycznych wykorzystuje się markery, takie jak CD68, CD163, CD206 u ludzi; u myszy F4/80 i CD11b.