löggjafarvaldsins

Löggjafarvaldið er einn af þremur helstu stoðum ríkisvaldsins, ásamt framkvæmdarvaldi og dómstólum. Í íslensku stjórnkerfi er löggjafarvaldið að mestu leiksvið Alþingis, þings Íslands, sem fer með löggjafarvaldið og hefur eftirlit með framkvæmdavaldinu. Þetta vald felur í sér að setja, breyta og afnema lög og reglur sem gilda í landinu.

Alþingi er 63 þingmenn kjörnir með hlutfallskosningu til fjögurra ára kjörtímabils. Þingið hefur meginhlutverk í lagasetningu, samþykir ríkisfjármál, og annast eftirlit með framkvæmdavaldinu. Einnig beitir Alþingi sértækum rannsóknar- og spurningarréttindum og getur beitt forgangsráðstöfunum samkvæmt þingsköpum.

Löggjafarferlið hefst oft með lagafrumvarpi sem geta lagt fram ríkisstjórn eða þingmenn. Frumvarpið er til yfirferðar í nefndum, ræða, kann að vera breytt eða fellt niður eftir fullnaðarumfjöllun. Ef það nær samþykki meirihluta Alþingis gengur það í gegnum síðari atkvæðagreiðslu og, að loknu samþykki, er því komið til forseta Íslands til undirskriftar og gerðar að lögum. Lög taka venjulega gildi frá gefnum gildistöks- eða birtingarstað, eins og lagt er upp með í hverju lagafrumvarpi.

Forsetinn gegnir hlutverki forseta löggjafarvaldsins með undirskrift sinni, en starfsemi Alþingis og framkvæmdarvaldsins er að mestu ætluð til að standa sjálfstætt í hag og stöðugleika lýðræðisins. Lýðræðið þorir byggja á kosningum og ábyrgð á Alþingi, sem og samverkandi hlutverkum annarra stofnana.