lungnablöðrum

Lugnablöðrur, eða lungnablöðrur, eru litlar loftbólur í endanum á loftveginum í lungunum þar sem gasskipti milli andrúmslofts og blóðs eiga sér stað. Í fullorðnum eru þær taldar um 480 milljónir og mynda mjög stórt yfirborð, u.þ.b. 70–100 fermetrar, sem gerir gasflutninginn hagstæddan.

Veggir lugnablöðranna eru mjög þunnir og umluktir háræðakerfi. Í veggjum hverrar blöðru eru frumur sem stuðla að gasflutningi og framleiða yfirborðsefni sem minnkar yfirborðsspenna og hindrar samfall blöðrunnar. Líklegt er að lungnablöðrurnar tengist hver annarri með litlum gatum sem kallast gloppur Kohn, sem tryggja loftflæði milli nálægra alveola. Heilbrigð lungnablöðru er stuðlað af átfrumum sem taka upp agnir og örverur.

Gasskipti eiga sér stað þegar umber lofts berst í gegnum þunnan loftvegginn til blóðvabnna. O2 berst úr andrúmslofti yfir í blóðið og CO2 berst frá blóði út í loftið til úttaks. Alveolar veggirnir ásamt basement membranes og endothelium háræðanna mynda mjög þunna og víðáttumikla millilið sem auðveldar dreifingu og flæði gasanna.

Framleiðsla og vörslur í lungnablöðrum eru heldur mikilvæg fyrir starfsemi þeirra. Alveolar frumur framleiða yfirborðsefni sem minnkar yfirborðsspenna og hjálpar til við að halda blöðrurnar opnar. Átfrumur alveola starfa til varnar gegn innrásarfumum og sóttum.

Sjúkdómar sem hafa áhrif á lungnablöðrur geta valdið alvarlegum einkennum. Pneumónía felur í sér fyllingu alveolar rýmis með vökva eða mein. ARDS (bráðs lungsöskun) veldur skemmdum á alveolar veggjum og teygðu millilið. Langvarandi skemmdir, eins og í langvinnu ástandi smokers, geta skemmt þykkt eða fjarlægðir alveolar walls og minna yfirborð til gasflutnings, sem leiðir til messy andnæðis.