konstantës

Konstanta është një vlerë që nuk ndryshon nën kushtet e caktuara. Në matematikë dhe në shkenca të tjera, termi përdoret për të përshkruar një vlerë fikse që shoqëron një ekuacion ose një model dhe që mbetet njësoj në realizimet e ndryshme të një situate. Disa koncepte përmenden si konstanta e integrimit, që shfaqet kur zgjidhen ekuacione diferenciale dhe mund të varet nga kushtet fillestare të problemit.

Në matematikë, konstanta është një vlerë fikse që nuk varet nga variablat. Disa nga konstantat më të njohura janë π (pi), i cili lidhet me rrethin dhe perimetrin, dhe e, baza e logaritmave natyrale. Ka edhe konstanta të tilla si φ (phi), i njohur si raporti i artë, që shfaqet në shumë modele gjeometrike. Në kuptimin praktik të problemeve, konstanta ofron një vlerë të përhershme që përcakton kushte të veçanta.

Në fizikë dhe shkenca të tjera, ekzistojnë konstanta fizike të përgjithshme. Disa nga më të njohurat janë shpejtësia e dritës në vakum c, konstantja gravitacionale G, Planck h (ose ħ), ngarkesa elementare e dhe konstanta dimensionless α (konstanta e fines). Këto vlera përdoren në ligjet e natyrës për të përshkruar procese të ndryshme, dhe, me ripërdorimin e njësive SI, disa prej tyre u definohen si të sakta për të siguruar matje të qëndrueshme.

Konstante pa dimensione, si α, janë të rëndësishme sepse nuk mbartin njësi dhe lejojnë krahasime të drejta ndërmjet sistemeve të ndryshme. Për shembull, konstanta finestructure lidhet me ndërveprimet elektrike dhe kuantike pa specifikuar njësi. Në përmbledhje, konstantat janë vlera të palëvizshme që shërbejnë si rregulla dhe reference në shumë fusha të shkencës.