konsepsiyani

Konsepsiya — ob'ektlar, hodisalar yoki jarayonlarni umumiy, tizimli tushuncha sifatida ifodalovchi nazariy tushuncha. U ilmiy va amaliy faoliyatda qisqa tavsiflar, modellash va ta’lim uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.

Etimologiya: Bu atama lotincha conceptus so‘zidan olingan bo‘lib, o‘zbek tiliga konsepsiya deb qabul qilingan. “Konsepsiyani” esa otning qo‘shimcha ko‘rinishlaridan biri bo‘lib, predmetga bog‘langan ob’ektni ifodalaydi.

Turli xil konsepsiyalar mavjud bo‘lib, ular turli sohalarda qo‘llanadi. Ilmiy konsepsiya — hodisalarni izohlash uchun umumiy tushuncha; falsafiy konsepsiya — haqiqat, bilim va tushunchalar bo‘yicha yo‘nalish; amaliy konsepsiya — qarorlar qabul qilish uchun amalda qo‘llaniladigan modellar. Bu xilma-xillik soha va kontekstga qarab farqlanadi.

Konsepsiyani ishlab chiqish jarayoni odatda aniqlash, chegaralash, tizimlashtirish va sinov bosqichlarini o‘z ichiga oladi. Maqsad muammoni aniq tavsiflash, o‘zaro aloqalarni belgilash, ehtiyot qismlar orasidagi bog‘lanishni ko‘rsatish va yangi ma’lumotlar kelganda konsepsiyani yangilashdir.

Xulosa: Konsepsiya ilmiy metodlar, tahlil va ta’lim uchun muhim vosita hisoblanadi. To‘g‘ri ishlab chiqilgan konsepsiya voqelikni to‘g‘ri tavsiflash, tafovutlarni aniqlash va yangi bilimga yo‘l ochish imkonini beradi.