iðnaðarferlum

Iðnaðarferlar eru kerfisbundnar aðferðir sem umbreyta hráefni í lokavörur innan framleiðslukerfa. Þeir fela í sér efna- og efnislegar breytingar, auk stjórnar á hita, massa, flutningi efna og orku. Ferlið er oft skipt í upphafs-, umbreytingar- og lokastig; sumir ferlar eru samfelldir (continuous) en aðrir í hóferli (batch).

Hönnun og rekstur iðnaðarferla byggist á ferlisskipulagi, massa- og orkubalanse, öryggisráðstöfunum og umhverfisráðstöfunum. Í ferlunum eru notuð stjórnkerfi og tæki eins og PLC og SCADA, og gæðaviðmið eru grundvöllur rekstrar og framleiðslu.

Helstu tegundir iðnaðarferla eru efna- og plastframleiðsla, málm- og málmvinnsla, byggingar- og byggingavaraframleiðsla, matvæla- og drykkjarframleiðsla, pappír- og prentunarframleiðsla, rafeindaiðnaður og sement- og byggingariðnaður. Ferlin eru oft samverkandi og krefjast samvinnu milli efna- og verkfræðinga, vélaverkfræðinga.

Stjórn og tækni iðnaðarferla byggist á sjálfvirkni, skynjarum og gagnavinnslu. Algengar tækni eru PLC-kerfi, SCADA og DCS-kerfi. Einnig er notuð forspá og viðhald byggt á gögnum (predictive maintenance) og samþætting hugbúnaðar og vélbúnaðar stuðlar að meiri nýtingu og sveigjanleika.

Iðnaðarferlar hafa mikilvæg áhrif á hagkvæmni, öryggi og umhverfismál. Helstu áskoranir eru ófyrirsjáanlegir hráefniskostnaður, mengun og úrgangsmeðhöndlun, öryggiskröfur og regluverk. Með aukinni tækni og stafrænni uppbyggingu þróast ferlar með betri gæðum og minni umhverfisáhrif.