granülomatöz

Granülomatöz terimi, kronik inflamasyonun bir görüntü tipi olarak granülomların gelişmesini ifade eder. Granülomlar, genellikle makrofajlar ve epitelioid hücrelerden oluşan ve çevresindeki dokuyla sınırlanan hücre topluluklarıdır. Nekrotik (nekrozlu) ve nekrotiz olmayan (nonnekrotik) tipleri bulunabilir; histolojik olarak sık görülen özelliği, çevresinde aktarıcı hücreler ve fibrozis ile birlikte yoğun mononükleer hücrelerdir.

Patogenezde T hücreleri tarafından başlatılan Th1 yanıtı anahtar rol oynar. İnterlökinler ve sitokinler, özellikle IFN-γ ve TNF-α, makrofajların epiteloid hücrelere dönüşümünü ve Langhans tipi çok çekirdekli hücrelere ilerlemesini destekler. Bu süreç, bazı durumlarda nekroza ilerleyerek granülomunitenin yapısını belirler.

Nedenler geniş bir yelpazeye yayılır. En yaygın enfeksiyöz nedenler arasında tüberküloz, histoplazmozis ve bazı fungal enfeksiyonlar bulunur. Nonenfeksiyöz granülomatöz hastalıklar arasında sarkoidoz, kronik vaskülitler ve yabancı cisimlere karşı gelişen granülomlar sayılabilir. Kronik inflamatuar durumlar da granülom oluşumuna yol açabilir.

Tanı, klinik tabloya ek olarak histopatolojik inceleme ile konulur. Biyopsi örneklerinde granülomların tipi (nekrotik veya nekrotiz olmayan), epitelioid hücreler ve Langhans hücreleri değerlendirilir. ZN, PAS veya GMS gibi boyamalar, kültürler ve moleküler testler nedene yönelik tanıyı destekler.

Klinik olarak granülomatöz inflamasyon birçok organı etkileyebilir (akciğerler, deri, lenf düğümleri gibi). Tedavi, altta yatan nedene yöneliktir ve inflamasyonu baskılamak için kortikosteroidler veya immünomodülatörler kullanılır; bazı durumlarda spesifik antimikrobiyal tedavi gerekir.