etiyolojik

Etiyolojik, Türkçe’de etiyoloji (nedeni veya kökeni bilimi) kavramıyla ilişkili olan bir sıfattır. Sağlık bilimlerinde bir hastalığın veya durumun nedenleriyle ilgili olanı tanımlamak için kullanılır. Bir olayın etiyolojik yönü, o olayın ortaya çıkışında rol alan nedenleri ve etkenleri ifade eder. Bu bağlamda etiyolojik olarak adlandırılan öğeler, etiyolojik ajanlar, etiyolojik faktörler veya etiyolojik nedenler şeklinde kullanılır.

Etiyolojik faktörler, hastalığın ortaya çıkmasına katkıda bulunan çeşitli unsurları içerir. Bunlar arasında enfeksiyon ajanları (bakteri, virüs, parazit, mantar), genetik mutasyonlar veya kalıtsal yatkınlıklar, doğumsal anomaliler, çevresel maruziyetler (toksinler, radyasyon), beslenme bozuklukları, bağışıklık sistemi bozuklukları ve travma gibi faktörler bulunur. Birçok hastalık multifaktöriyel etiyolojiye sahip olabilir; bu durumda birden çok etiyolojik faktör birlikte rol oynar.

Kullanım açısından etiyolojik kavramı, klinik tanım ve araştırmalarda nedenin belirlenmesi amacıyla kullanılır. Elde edilen etiyolojik bulgular, tedavi kararlarını ve önleyici stratejileri yönlendirebilir. Etiyolojik inceleme, etioloji ile patogenez arasındaki farkı vurgular: etioloji nedir sorusuna yanıt verirken, etiopatogenez ise nedenin nasıl geliştiğini ve hastalığın mekanizmasını da açıklamaya çalışır. Türkçe’de ve uluslararası literatürde “etiyolojik” terimi, nedenlerle ilgili bilimsel düşünceyi ifade eden temel bir kavramdır.