dwutlenkami

Dwutlenkami to narzędnik liczby mnogiej rzeczownika „dwutlenek” w języku polskim. Służy do nazywania związków chemicznych należących do grupy dwutlenków, czyli tlenków zawierających dwa atomy tlenu na każdy atom innego pierwiastka. W liczbie mnogiej nominatywnej używa się formy „dwutlenki” (np. dwutlenki węgla, dwutlenki siarki); formę „dwutlenkami” spotyka się po przyimkach, na przykład „z dwutlenkami węgla”.

Dwutlenki to związki chemiczne zawierające dwa atomy tlenu na jednostkę związku; ich wzory to XO2 lub MO2, zależnie od tego, czy centralnym atomem jest niemetalowy czy metalowy. Mogą występować jako gazy (np. dwutlenek węgla) lub ciała stałe i sieci krystaliczne (np. dwutlenek krzemu SiO2).

Najważniejsze przykłady to dwutlenek węgla (CO2), dwutlenek siarki (SO2), dwutlenek azotu (NO2), dwutlenek tytanu (TiO2) i dwutlenek krzemu (SiO2). CO2 jest naturalnym składnikiem atmosfery i surowcem chemicznym; SO2 i NO2 to gazowe zanieczyszczenia powietrza; SiO2 i TiO2 mają szerokie zastosowania w przemyśle, odpowiednio w ceramice, szkle, farbach i plastiku.

Uwagi terminologiczne: „dwutlenkami” nie stanowi odrębnej kategorii chemicznej; to forma gramatyczna odnosząca się do związków o wzorze XO2/MO2, zależnie od kontekstu. W źródłach chemicznych używa się zarówno form „dwutlenki” (liczba mnoga mianowana), jak i „dwutlenków” w innych przypadkach, a także „dwutlenkami” w narzędniku.